VATANDAŞLAR İÇİN DOMUZ GRİBİ
İLE İLGİLİ MERAK EDİLENLER: Domuz gribi nedir?
Domuzlarda hastalığa yol açan bir mikrorganizma
olan influenza tip A virüsünün insanlarda
oluşturduğu solunum yolu hastalığıdır.
Virus
şimdiye kadar insanlarda hastalığa yol açmamakta, sadece domuzlarda
görülmekteydi. Ancak, mikrorganizmadaki değişime
bağlı olarak ortaya yeni bir formu ( influenza tip A HİNİ)
çıkmıştır ve solunum yolu ile özellikle yakın temas, öksürmek ve
hapşırmak suretiyle insandan insana bulaşabilmektedir.
Kış aylarında görülen gripten
(mevsimsel influenza) farkı nedir ?
HİNİ, kış aylarında görülen grip etkeni ile benzer
özelliklere sahiptir. Hastalığın bulaşma yolu ve belirtileri de benzerlik
göstermektedir. Ancak, yeni HİNİ
tipinde virus, insanları, kuşları ve
domuzları etkileyen bir genetik özelliğe sahiptir.
Domuzlarda hastalık en sık ne
zaman görülmektedir ?
Domuzlar arasında salgınlar bütün yıl boyunca görülmekle birlikte,
ılımlı bölgelerde sonbahar ve kış aylarında görülme sıklığı artmaktadır. Birçok
ülke domuz topluluklarını domuz gribine karşı aşılamaktadır. İnsanlarda
kullanılabilecek uygun aşı henüz mevcut değildir.
Domuz gribinin insan sağlığına
etkileri nelerdir?
İnsanlar arasında domuz gribi enfeksiyonu, tek tek
vakalar olarak ya da salgınlar halinde görülebilir. Klinik belirtileri gribe
(mevsimsel influenzaya) benzerdir. Bunlar; ateş, baş
ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük, genel vücut ağrısı, halsizlik ve bitkinlik
şeklindedir. Ancak bazı vakalarda hiçbir belirti görülmezken bazıları ölümle
sonuçlanabilmektedir.
İnsan
domuz gribi vakaları nerelerde görülmüştür?
26 Nisan 2009'da Meksika laboratuar tarafından
doğrulanmış 18 vaka bildirmiştir. Halen araştırılmakta olan şüpheli vakalar
ülkenin 32 eyaletinin 19'undan bildirilmiştir. Meksika Başkanı Felipe Calderon 81 ölümün salgından kaynaklandığından
şüphelenildiğini ve halen 374 kişinin hastanelerde yatmakta olduğunu
bildirmiştir. 929 kişinin ise solunum yolu hastalığı nedeniyle hastanelere
başvurduğunu ve yapılan inceleme sonunda evlerine gönderildiği bildirilmiştir .
26 Nisan2009'da ABD,
laboratuarda doğrulanmış 20 vaka bildirmiştir. Bunların 8'i New York,
7'si Kalifornia, 2'si Teksas,
2'si Kansas ve l'i Ohio eyaletlerindendir. Şu ana
kadar ölüm bildirilmemiştir.
Ayrıca İspanya'da 2 vaka ve
Kanada'da 6 vaka bildirilmiştir. İnsan domuz gribi virüsü nasıl bulaşır?
İnsanlar domuz gribini genellikle enfekte
olmuş domuzlardan almaktadır. Ayrıca şu anki salgında insandan insana
bulaşmanın olduğu düşünülmektedir. İnsandan insana bulaşta
yakın temas, hastalığı taşıyanlarla aynı ortamı paylaşmak önemli rol
oynamaktadır.
Domuz gribinin belirtileri
nelerdir ?
Domuz influenza A virus enfeksiyonunda ; ateş,
öksürük, boğaz ağrısı, vücutta ağrı, yorgunluk/ kırgınlık, başağrısı,
üşüme görülebilir. Bazı domuz gribi vakalarında kusma ve ishal de
görülmektedir. Mevsimsel gribe benzer şekilde, insandaki domuz gribinin şiddeti
hafiften ağıra değişebilmektedir. Ağır vakalarda pnömoni,
solunum yetmezliği ve bazen de ölüm görülebilmektedir. Hastalık özellikle genç
ve orta yaş grubunu tutmaktadır. Kronik sağlık sorunu olanlar gibi bazı
gruplarda domuz gribi ağır seyredebilmektedir.
Domuz eti ve domuz ürünlerini
yemek güvenli midir?
Domuz gribinin, usulüne uygun hazırlanan domuz eti veya diğer domuz
ürünlerinin yenmesiyle bulaştığına dair bulgumuz yoktur. Domuz influenza virüsü, 70 0 C derece ısıtılınca ölmektedir.
Hastalığın
görüldüğü ülkelere seyahat edeceğim. Neler yapmam gerekir?
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanmış seyahat
kısıtlaması yoktur. Mümkün olduğunca kapalı ve kalabalık ortamlarda
bulunulmaması, bulaşma riskini azaltacaktır. Solunum yoluyla bulaşan tüm
hastalıklar için olduğu gibi başta sabunla el yıkama gibi kişisel hijyen
önlemlerini uygulamak son derece önemlidir. Gidilen ülkelerin yerel
otoritelerinin öngördüğü tedbirlere uyulması ve gerektiği durumlarda basit
cerrahi maske kullanılması hastalığın bulaş riskini azaltacaktır. Ayrıca grip
belirtileri görüldüğünde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Hastalığın görüldüğü ülkelere seyahat ettim. Ne yapmam gerekir?
Hastalık şu ana kadar Meksika, Amerika Birleşik
Devletleri, Kanada ve İspanya'da görülmüştür. Son 2 hafta içinde hastalığın
görüldüğü ülkelere ziyarette bulunmuşsanız ve başta 38 0 C'den yüksek ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vücutta ağrı,
yorgunluk/ kırgınlık, baş ağrısı, üşüme, kusma ve ishal gibi grip benzeri
belirtileriniz varsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Böyle
belirtiler sadece grip yada domuz gribi hastalıkları sonucu ortaya çıkmaz.
Zatürree, nezle, bronşit gibi başka birçok solunum yoluyla bulaşan hastalık da
benzer belirtiler gösterebilir. Bu durumların ayırt edilebilmesi için en yakın
sağlık kuruluşuna başvurmak gereklidir.
Uluslar arası seyahate çıkmayı planlıyorum, hastalıktan korunmak için
neler yapmalıyım?
Halen Dünya Sağlık Örgütü
yetkilileri, seyahatin yada ticaretin kısıtlanması gerekmediğini
bildirmektedirler. Genel
olarak kişisel temizlik önlemlerinin alınması, kalabalık ve havasız
ortamlardan mümkün olduğunca
kaçınılması gerekmektedir.
Zorunlu haller dışında
salgının yaşandığı bölgelere olan seyahatler ertelenmelidir.
En etkili önlem el yıkamadır.
Öksürürken ya da hapşırırken ağız ve burnunuzu tek kullanımlık
mendil ile kapatın ve mendili
atın. Özellikle hapşırma yada öksürme sonrasında ellerinizi su ve
sabunla yıkayın. Alkol bazlı
el dezenfektanları kullanılabilir. Hastalığın başlıca insandan insana,
hapşırma, öksürme gibi yollarla
bulaştığı düşünüldüğünden hasta kişilerle temastan kaçınmak
uygun bir korunma yöntemidir.
Kirli ellerle gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmak
buradaki virüslerin elleriniz yoluyla yayılmasına neden olabilir. Bol
sıvı gıda tüketin, iyi beslenin,
dinlenmeye dikkat edin.
Konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi ALO 184 Sağlık
hattından ve www.grip.saglik.gov.tr adresinden alabilirsiniz.